# TẬP 5: BÁO ÂN BÁO OÁN & CẠM BẪY GIANG SƠN
> **Thời lượng**: 30 Phút (Chuẩn Điện ảnh 3 Hồi)  
> **Mốc thời gian**: Năm thứ tám đến năm thứ mười một triều Gia Tĩnh (Nàng Kiều từ 23 đến 26 tuổi)  
> **Chủ đề trung tâm**: Đại hội Báo Ân Báo Oán lẫy lừng thể hiện sự nghiêm minh của công lý và lòng khoan dung vĩ đại, đối lập với mưu đồ nham hiểm của Hồ Tôn Hiến lợi dụng lòng trắc ẩn của nàng Kiều để tiêu diệt người anh hùng.  
> **Bút pháp nghệ thuật**: Nghệ thuật khắc họa tính cách nhân vật bậc thầy qua màn đối thoại kinh điển Kiều - Hoạn Thư, và thủ pháp tương phản Chiaroscuro giữa bữa tiệc chiêu an rực rỡ cờ hoa giả tạo với cạm bẫy phục kích đẫm máu trong hẻm núi.

---

### HỒI XIII: TRƯỚNG HÙM TRUNG QUÂN, CÂN ĐO ÂN OÁN & LÒNG KHOAN DUNG HOẠN THƯ
*(Chuyển thể chi tiết từ câu 2315 đến câu 2450 trong nguyên tác)*

Trướng hùm mở rộng giữa trung quân oai nghiêm. Hàng trăm võ tướng mình khoác giáp trụ sáng lòa, tay nắm chuôi kiếm đứng thành hai hàng nghiêm cẩn; cờ lệnh ngũ hành tung bay phần phật trong làn gió biển mặn mòi. Trên sập gụ trung tâm trướng chỉ huy, Thúy Kiều ngự tọa trong bộ áo phu nhân gấm đỏ thêu phượng hoàng hoàng kim, đầu đội mũ miện ngọc trai lấp lánh, bắt đầu phiên tòa công lý chấn động cõi đời:
*Trướng hùm mở giữa trung quân / Thoắt xem ngọc diện phu nhân oai phong.*

Trước hết là việc đền ơn đáp nghĩa (*Báo ân*):
Kiều truyền lệnh mời Thúc Sinh bước lên kỳ đài. Nhìn thấy Thúc Sinh run lẩy bẩy như cầy sấy vì sợ hãi quân uy và sợ bị trị tội liên lụy, Kiều mỉm cười dịu dàng, đích thân bước xuống thềm ngọc nâng chàng dậy. Nàng trao tặng chàng một trăm lạng vàng ròng và một nghìn xúc gấm vóc quý giá:
— Chàng Thúc ơi! Ơn nghĩa chàng dốc hầu bao chuộc thiếp khỏi nhà chứa Tú Bà thuở trước sâu nặng tựa biển khơi, dẫu ngàn vàng cũng khôn xiết đền bồi. Xin chàng nhận lấy chút lễ mọn này để trở về Vô Tích an hưởng tuổi già, nuôi dưỡng song thân.
Nàng lại sai quân sĩ mang vàng lụa đến tận nơi ban thưởng hậu hĩnh cho bà quản gia già tốt bụng nơi Hoạn phủ thuở trước đã nhiều lần lén lút tiếp tế cơm áo che chở cho nàng.

Kế đó là việc trừng trị kẻ ác (*Báo oán*):
Chiếu chỉ quân lệnh được tuyên đọc dõng dạc trước ba quân tướng sĩ. Những kẻ buôn thịt bán người nhẫn tâm, tàn phá cuộc đời bao thiếu nữ lương thiện: Mã Giám Sinh, Tú Bà, Sở Khanh, Bạc Bà, Bạc Hạnh... bị khép vào tội chết theo luật quân pháp nghiêm minh, chịu đền tội thích đáng trước công lý cho những tội ác dã man chúng đã gieo rắc.

Cuối cùng, Hoạn Thư bị quân sĩ áp giải lên trước trướng chỉ huy. 
Đứng trước người đàn bà từng dùng đòn ghen thâm độc hành hạ tinh thần mình đến tột cùng, Kiều cất giọng mỉa mai sắc lạnh:
— Đại tiểu thư họ Hoạn! Người đàn bà thông minh xuất chúng khét tiếng thiên hạ!
*Đàn bà dễ có mấy tay / Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan / Dễ dàng là thói hồng nhan / Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều!*
Nàng có ngờ đâu một đứa hầu gái Hoa Nô áo lam ngày nào hôm nay lại có ngày được ngồi trên sập gụ này để đối chất cùng nàng chăng?

Thế nhưng, đứng trước lưỡi gươm sắc bén kề cổ, Hoạn Thư không hề khóc lóc van xin hèn hạ. Nàng bình tĩnh dập đầu, cất giọng rành rọt bằng trí tuệ và tài hùng biện tuyệt đỉnh:
— Tâu lệnh bà! Kẻ hèn này phận đàn bà yếu đuối, thói ghen tuông xưa nay vốn là tật chung của cõi nhân gian: *Rằng tôi chút dạ đàn bà / Ghen tuông thì cũng người ta thường tình!* Nhưng xin lệnh bà soi xét: khi lệnh bà ở am Quan Âm sau vườn chép kinh, tôi chưa từng buông lời mắng nhiếc hay đánh đập; khi lệnh bà bẻ khóa trốn đi mang theo chuông vàng khánh bạc, tôi cũng không sai gia nhân đuổi bắt tận cùng... Trót đã gây điều chông gai oan nghiệt, nay sống thác xin trông cậy hoàn toàn vào lượng hải hà bao dung của bậc mẫu nghi thiên hạ!

Nghe những lời biện bạch thấu tình đạt lý, lại phục cái tài trí và bản lĩnh hơn người của Hoạn Thư, ngọn lửa hận thù trong lòng Kiều bỗng chốc tan biến thành sự khâm phục:
*Khen cho thật đã nên rằng / Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời / Tha ra thì cũng may đời / Làm người ai nỡ giết người tài hoa!*
Kiều mỉm cười quay sang bảo Từ Hải:
— Tha được người nên tha! Kẻ có tài trí nhường ấy, nếu giết đi e làm tổn hại đức hiếu sinh của đất trời.
Kiều hạ lệnh cởi trói tha bổng cho Hoạn Thư về quê quán làm ăn lương thiện. Cả ba quân tướng sĩ chứng kiến tấm lòng khoan dung nhân ái vô bờ của phu nhân đều đồng thanh reo hò vang dậy cả góc trời.

---

### HỒI XIV: GIAN THẦN HỒ TÔN HIẾN, BỨC THƯ CHIÊU AN & TRĂN TRỞ NỖI LÒNG THƯƠNG DÂN
*(Chuyển thể chi tiết từ câu 2451 đến câu 2500 trong nguyên tác)*

Thanh thế quật khởi ngày càng lớn mạnh của Từ Hải làm rúng động cả kinh kỳ. Triều đình phong kiến mất ăn mất ngủ, hoàng đế bèn hạ chiếu đặc phái Tổng đốc trọng thần Hồ Tôn Hiến mang đại binh mười vạn nam hạ đàn áp.

Thế nhưng, sau nhiều trận giáp chiến liên tiếp thảm bại trước tài điều binh khiển tướng xuất quỷ nhập thần của Từ Hải, Hồ Tôn Hiến hiểu rằng không thể dùng gươm giáo để khuất phục con hùm xám Việt Đông. Hắn bèn chuyển sang dùng độc kế "chiêu an" ngụy tạo.

Hồ Tôn Hiến cho gián điệp do thám kỹ lưỡng nội tình quân doanh Từ Hải, biết được điểm yếu cốt tử của người anh hùng: Từ Hải dẫu bạt sơn cái thế nhưng lại hết mực yêu thương và lắng nghe phu nhân Thúy Kiều; còn Kiều vốn bản tính nhân hậu, luôn khao khát cuộc sống thanh bình, ghét cảnh chiến tranh làm bá tánh lầm than.

Hắn bèn cử sứ giả bí mật mang theo một phong thư chiêu an ngụy tạo dát vàng cùng vô số châu báu, lụa là quý hiếm gửi riêng cho Thúy Kiều. 

Trong thư, Hồ Tôn Hiến dùng những lời lẽ đường mật rót vào tai nàng:
*Triều đình vốn trân trọng tài năng cái thế của Từ tướng quân. Nay hoàng đế hạ chiếu muốn phong vương lập ấp, chia đôi giang sơn, lại ban sắc phong cho phu nhân tước vị mệnh phụ nhất phẩm triều đình. Nếu phu nhân khuyên được tướng quân buông vũ khí quy thuận, thiên hạ sẽ tránh được cảnh tang thương máu chảy đầu rơi, muôn dân trăm họ sẽ đội ơn phu nhân đến muôn đời muôn kiếp.*

---

### HỒI XV: LỜI KHUYÊN BUÔNG GƯƠM DỨT BINH ĐAO & CẠM BẪY PHỤC KÍCH ĐẪM MÁU
*(Chuyển thể chi tiết từ câu 2501 đến câu 2530 trong nguyên tác)*

Đọc bức thư chiêu an của Hồ Tôn Hiến, cõi lòng Kiều xao động khôn nguôi. Nàng ngây thơ tin vào những lời hứa hẹn vàng ngọc của viên Tổng đốc triều đình. Nàng nghĩ đến cảnh chiến tranh liên miên, ruộng đồng bỏ hoang, xương trắng chất đầy đồng nội mà lòng đau như cắt; lại nghĩ đến viễn cảnh nếu chồng mình quy thuận, chàng sẽ trở thành bậc vương hầu danh chính ngôn thuận, rạng rỡ tông môn thay vì mãi mang danh giặc cỏ phản nghịch ngoài vòng pháp luật.

Đêm đêm bên gối, Kiều đem hết lời dịu ngọt khuyên nhủ Từ Hải:
— Chàng dẫu vẫy vùng góc trời lừng lẫy, nhưng gươm đao sa trường biết đâu là bờ bến? Nay triều đình đã mở lượng khoan dung, phong vương ban tước, sao chàng không nhân cơ hội này buông gươm quy thuận, vừa được rạng danh tổ tông, vừa cứu lấy sinh linh trăm họ khỏi cảnh đầu rơi máu chảy?

Từ Hải vốn là người trượng phu có tầm nhìn khoáng đạt. Chàng nhíu mày cười bảo Kiều:
— Nàng ngây thơ quá! Ta tung hoành ngang dọc bốn cõi, tự do tự tại như cánh chim đại bàng trên trời cao, việc gì phải cúi đầu xưng thần trước lũ vua quan mục nát ở triều đình? Một khi ta đã hạ vũ khí, thân phận sẽ nằm trọn trong tay kẻ khác!

Thế nhưng, Kiều rơi nước mắt nài nỉ ngày đêm, dùng trọn tình cảm phu thê sâu nặng để lay chuyển lòng dạ người anh hùng:
*Nghĩ mình phận gái liễu bồ / Dám đâu tính chuyện cõi bờ xa xôi... / Được vinh hoa lại vẹn toàn đạo trung.*
Vì quá yêu chiều người vợ hiền thảo, không nỡ nhìn nàng sầu muộn rơi lệ, Từ Hải cuối cùng cũng thở dài gật đầu:
— Thôi được rồi! Vì nàng, ta sẽ chấp nhận hòa đàm quy phục triều đình!

**CLIFFHANGER TẬP 5**:  
Ngày hội quy hàng long trọng được tổ chức tại bến sông duyên hải. Hồ Tôn Hiến dựng khán đài rực rỡ cờ hoa, đích thân bưng chén rượu quý ra nghênh đón Từ Hải. 
Tin vào lời hứa hòa đàm, Từ Hải tháo bỏ giáp trụ nặng nề, đặt thanh đại đao hộ mệnh xuống bàn tiệc rồi đón lấy chén rượu. Ngay khoảnh khắc ấy, khóe môi Hồ Tôn Hiến nở một nụ cười nham hiểm. Hắn bất thần ném mạnh chén rượu xuống đất vỡ toang!
Phía sau rèm trướng và trên các vách núi quanh hẻm sâu, hàng vạn cung thủ và quan binh mai phục đồng loạt đứng bật dậy. Hàng vạn mũi tên nhọn hoắt giương căng nhắm thẳng vào vị trí Từ Hải đang đứng trơ trọi không một tấc sắt trong tay. Tiếng thét xé lòng của Kiều vang lên giữa tiếng kèn lệnh phục kích rền vang!

---